Een 17de eeuwse, hout gestoken lakstempel, met boven op het heft een putto, met zijn rechter elleboog leunend op een schedel, zijn hoofd met de hand ondersteunend en met zijn linker wijsvinger naar de schedel wijzend.
Het lijkt gesneden te zijn naar een memento mori gravure van
Crispijn van de Passe de Oude (1594-1637):
Verder is nog op de lakstempel te zien:
1. een naam: Deric v. Sand
al zou ook gelezen kunnen worden: v. Sandderic
Deze namen heb ik niet kunnen traceren,
wel ene Dideric / Diederik van den Sande / Sandius, een jurist aan het Hof van Holland in de 17de eeuw
2. een wapen in het houten heft, zonder tinctuur, op een renaissance schild,
dat op allerlei manieren omschreven wordt:
- getand gedeeld
- getande deellijn
- gehoekt gedeeld
- gedeeld ingehoekt
- hoekige lijn met vier grote tanden of vier hele spitsen
- getand gegeerd of met geren.
bij het CBG is Duveland te vinden:
Omdat het gesneden houten heft erg doet denken aan de bekende Zeeuwse messen, Paeremes, zocht ik verder in Zeeland, zoals met
Duiveland, Duvelant, Duveland, Duyvelant, Duyveland, etc.
Op wapenkaarten van Zeeland vond ik veel meer namen met een dergelijk wapen, o.a.
Vianen, Dreischer, Westkerke, Roon / Rhoon, Autbotland, Botland, Swaeneburg, Duivelaar, Duvelaer,.
3. het zegelwapen, met ook een vroege schildvorm,
en ook geen tinctuur, toont een klimmende leeuw, een aanziende helm en een vlucht of opvliegende vogel.
Dit wapen is te vinden als lakafdruk bij het CBG voor Breeroo:
De beroemde Nederlandse dichter, toneelschrijver en rederijker Gerbrand Adriaensz Bredero (1585-1618) wordt ook Breeroo en Brederode genoemd. Hij schreef in 1617 de Spaanschen Brabander waarin het personage Robbeknol meermaals verwijst naar 't Duvelant als de plek waar hij vandaan komt of naar toe zal gaan.
Op het heft is ook een mannenhoofd gesneden met baard en een rolkraag:
Van G.A. Bredero is maar een enkel portret gemaakt, in 1619 door Hessel Gerritsz, na het overlijden van Bredero, op het portret genoemd: Garbrant Adriaensz Brederode.
maar de gelijkenis met het hoofd op het heft en een andere Brederode is frappant en toont ook de klimmende leeuw als wapen, met linksboven een wapen met leeuw met barensteel, maar op het dekkleed van het paard zonder barensteel:
Deze Reinoud III van Brederode had ook allerlei connecties en bezigheden op en rond Duiveland, maar dan ruim een eeuw voor dit mes.
Helena van Brederode die huwde in 1651 te Vianen met Gans Van en Op Potelits / Potelis, droeg het wapen met een klimmende leeuw zonder barensteel.
4. de stempel draagt ook een datum: Ao 1612:
Ik zal nog verder zoeken op 1612 Duiveland, en de dan genoemde
Vierbannen van Duiveland.....
Het lijkt mij dat deze stempel eigendom is geweest van een Breeroo, man of vrouw, en dat Deric van Sand voor die persoon dusdanig van betekenis is geweest, dat de stempel op deze wijze, met diverse verwijzingen, werd gemaakt. Is er in 1612 iets gebeurd met of door Deric?
Het feit dat namen op allerlei manieren in documenten of akten werden geschreven, in dit geval o.a. mogelijk Deric, Derik, Derek, Dideric, Diderik, Dirk, Diderick, Diederik, Diederic van Sand, Vansand, Sant, Vansant, Sandt, Sandius, Sandaeus, van der Sandt, van den Sanden, Sandum, Zandt, Zande,
maakt het ingewikkeld en voor mij op dit moment onmogelijk om het verhaal dat deze stempel wil vertellen te ontrafelen.....
tekst: Marx Warmerdam
collectie: delta 98 den haag
